10 ธ.ค. 2557 สนทนากลุ่มย่อย ที่บ้านดอนหลี่ อ.ปรางค์กู่

18 Dec
15863221029_1843c38f33_z

วันที่ 10 ธ.ค. 2557 ทีมวิจัยเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการดูแลรักษาสุขภาพในสี่กลุ่มชาติพันธุ์ จังหวัดศรีะเกษ ของเราลงพื้นที่เพื่อจัดสนทนากลุ่มเพื่อพูดคุยและสอบถาม แลกเปลี่ยนข้อมูลในเชิงลึกกับบุคลากรระดับผู้นำชุมชน เกี่ยวกับสถาวะการคงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการดูแลรักษาสุขภาพ โดยพื้นที่ บ้านดอนหลี่ อำเภอปรางกู่ จังหวัดศรีะเกษ เป็นที่สุดท้ายที่ทีมวิจัยของเราลงปฏิบัติงาน ก่อนนำผลทั้งหมดมาประมวลผลและสรุปในเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ บ้านดอนหลี่เป็นเชตพื้นที่ที่เราเลือกให้เป็นตัวแทนกลุ่มชาติพันธ์ุลาว ซึ่งประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านนั้นเป็นการตั้งถิ่นฐานโดยการโยกย้ายประชากรมาจากกรุงเวียงจันทร์ ประเทศลาวโดยตรง เรียกได้ว่าเป็นเขตพื้นที่ลาวแท้ๆ เลยทีเดียว การลงพื้นที่ครั้งนี้ถือว่าคุ้มค่าเป็นอย่างมาก ได้รับการตอบรับและการต้อนรับจากพ่อ แม่ พี่น้อง ในหมู่บ้านเป็นอย่างดี เป็นการสนทนากลุ่มอย่างเข้มข้นเพราะทุกคนพร้อมให้ข้อมูลเชิงลึกอย่างละเอียด ทำให้ทีมงานสามารถเก็บประเด็นที่เราต้องการได้อย่างครบถ้วน Full Album : https://www.flickr.com/photos/62606296@N04/sets/72157649823506255/

28 เม.ย. 57 เรือมมะม็วด หรือ รำแม่มด บ้านใจดี อ.ขุขันธุ์

12 May
14062220421_c04facf3e4_z

  เราได้รับการประสานงานจากคนในพื้นที่ว่าวันที่ 28 เม.ย. จะมีการจัดพีธีการรำแม่มดในพื้นที่ บ้านใจดี อำเภอขุขันธ์ุ คณะผู้วิจัยในโครงการวิจัยภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการดูแลรักษาสุขภาพในสี่กลุ่มชาติพันธุ์ จังหวัดศรีสะเกษ เลยทำการลงพื้นที่เพื่อสังเกตุการณ์อย่างใกล้ชิด รำแม่มด หรือเรือมมะม็วด ของชาติพันธุ์เขมร เป็นการประกอบพิธีกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับความเชื่อในการรักษา หรือขจัดปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บให้แก่ผู้ป่วย ซึ่งกระบวนการจะคล้ายกับผีฟ้า ของทางชาติพันธุ์ลาว เริ่มต้นจากการที่ผู้ป่วย หรือผู้ที่เกิดอาการเจ็บไข้ ไปดูหรือวิเคราะห์หาที่มาของอาการเจ็บไข้ กับหมอมอ, แม่ครู หรือที่เรียกกันว่า ดูมอ ซึ่งถ้าหากทางหมอมอบอกว่าที่มาของการเจ็บไข้นั้นเกิดจากสาเหตุที่เหนือธรรมชาติ ก็ให้ทำการบนบานสานกล่าวเพื่อขอให้หายจากอาการเจ็บไข้ เมื่อผู้ที่เจ็บไข้ มีอาการดีขึ้นแล้ว จึงเริ่มจัดพิธีกรรมเรือมมะม็วด เพื่อเป็นการแก้การบนบาน วันที่คณะวิจัยลงไปสังเกตุการณ์ที่บ้านใจดี ผู้ป่วยที่เป็นผู้จัดพิธีนั้นเกิดอาการเจ็บหลังอย่างรุนแรง ไปหาหมอแผนปัจจุบันมาหลายต่อหลายที่ ปรากฏว่าไม่สามารถรักษาให้หาย หรือบรรเทาอาการให้ดีขึ้นได้ ผู้ป่วยจึงตัดสินในไปดูมอ และเกิดการบนบานเกิดขึ้น จากการสังเกตุการณ์ของคณะผู้วิจัยพบว่า ชาวบ้านในชุมชนบ้านในดีซึ่งเป็นชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์เขมร มีความเชื่ออย่างเหนียวเน่นอยากมากเกี่ยวกับการรักษาเยียวยาโรคภัยด้วยการประกอบพิธีกรรมเรือมมะม็วด … Read More »

18 มี.ค. 57 รำผีฟ้า บ้านดอนหลี่ ปรางค์กู่

18 Mar
13244689733_5c43bfc7dc_z

เราได้มีโอกาสเข้าไปนั่งสั่งเกตุการณ์ การดำเนินพิธีการรำผีฟ้า อย่างใกล้ชิดเนื่องจากสถานที่ในการจัดงาน เป็นลานโล่งข้างบ้านพ่อ ที่บ้านดอนหลี่ อำเภอปรางกู่นี่เอง นางรำผีฟ้าเอง ก็ไม่ใช่ใครอื่น เป็นส่วนมาก็มาจากบ้านดอนหลี่นี่เอง ทำให้ง่ายต่อการหาข้อมูล และเข้าไปสังเกตุการณ์อย่างใกล้ชิดได้ตลอดเวลา สาเหตุของการจัดพิธีการรำผีฟ้าในครั้งนี้ เนื่องจาก ยายในหมู่บ้าน เกิดอาการเจ็บป่วย ซึ่งเดินทางไปตรวจร่างกายกับแพทย์แผนปัจจุบันที่โรงพยาบาลประจำจังหวัดศรีสะเกษ พบว่า เป็นมะเร็งลำไส้ ต้องทำการผ่าตัดลำไส้อย่างเร่งด่วน ส่วนตัวยายเองหลังจากผ่าตัดแล้วก็นอนเจ็บอยู่หลายเดือน ญาติพากันเป็นห่วงเลยพากันไปบนบานผีฟ้าให้ช่วยปกปักรักษา และดลบันดาลให้ยายอาการดีขึ้น ซึ่งตัวยายเอง ยายก็ถือและบูชาผีฟ้าอยู่แล้วเช่นกัน จึงไม่ใช้เรื่องแปลงที่ทางญาติจะหันไปพึ่งพาผีฟ้า สาเหตุนี้เองที่เป็นที่มาของการจัดพิธีกรรมการรำผีฟ้าในครั้งนี้ สำหรับทีมวิจัยได้รับทราบข่าวจากผู้ใช้ข้อมูลในพื้นที่ จึงได้วางแผนในการเก็บข้อมูลเบื้องต้น โดยจะยังไม่มีการลงลึกในรายละเอียดเนื่องจากไม่ต้องการให้กระทบต่อการจัดพีธีของชาวบ้าน โดยการลงพื้นที่ครั้งนี้เพื่อสังเกตุการณ์เป็นหลัก คือ การเข้าไปบันทึกลายละเอียดสิ่งของที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรม การเข้าไปสังเกตุจดบันทึกว่ามีใครบ้างที่เข้ามาร่วมเป็นร่างทรงผีฟ้าในการประกอบพิธีในครั้งนี้ มาจากบ้านดอนหลี่กี่คน และมาจากบ้านอื่นกี่คน ถ่ายภาพนิ่ง บันทึกวิดีโอการประกอบพิธีกรรมในครั้งที่ให้ได้รายละเอียดทั้งหมด   แต่ก็นับว่าเป็นเรื่องยากนำหลับการสังเกตุการณ์ในครั้งนี้เพราะการประกอบพิธีกรรม ใช้เวลายาวนาน … Read More »