เก็บข้อมูลในพื้นที่กับ “กลุ่มสตรีทอผ้าบ้านสระกำแพงใหญ่”

20 Dec
16037197096_d8f97894a6_z

เก็บข้อมูลในพื้นที่กับ “กลุ่มสตรีทอผ้าบ้านสระกำแพงใหญ่” ได้ข้อมูลกับมาดีมากๆ นอกเหนือจากการเก็บข้อมูล เป้าหมายสำคัญอีกอย่างคือ การพัฒนาผู้ช่วยนักจัยอีกกลุ่ม ให้มีประสบณ์การในการเข้าถึงชุมชน เข้าใจในเครื่องมือ เข้าใจในข้อมูล และการจัดการข้อมูลสำหรับการวิจัย และมีความพร้อมในการปฏิบัติในพื้นที่ ชุมชน ทีมงานของเราขยายตัวไปเรื่อยๆ และเกิดทีมใหม่ๆ ที่มีศักยภาพได้ตลอด สำหรับวันนี้ผ่านไปได้ด้วยดีครับ พรุ่งนี้ค่อยไปลุยกันต่อ Full Album : https://www.flickr.com/photos/62606296@N04/sets/72157649852205795/

10 ธ.ค. 2557 สนทนากลุ่มย่อย ที่บ้านดอนหลี่ อ.ปรางค์กู่

18 Dec
15863221029_1843c38f33_z

วันที่ 10 ธ.ค. 2557 ทีมวิจัยเรื่องภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการดูแลรักษาสุขภาพในสี่กลุ่มชาติพันธุ์ จังหวัดศรีะเกษ ของเราลงพื้นที่เพื่อจัดสนทนากลุ่มเพื่อพูดคุยและสอบถาม แลกเปลี่ยนข้อมูลในเชิงลึกกับบุคลากรระดับผู้นำชุมชน เกี่ยวกับสถาวะการคงอยู่ของภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการดูแลรักษาสุขภาพ โดยพื้นที่ บ้านดอนหลี่ อำเภอปรางกู่ จังหวัดศรีะเกษ เป็นที่สุดท้ายที่ทีมวิจัยของเราลงปฏิบัติงาน ก่อนนำผลทั้งหมดมาประมวลผลและสรุปในเชิงปริมาณ และเชิงคุณภาพ บ้านดอนหลี่เป็นเชตพื้นที่ที่เราเลือกให้เป็นตัวแทนกลุ่มชาติพันธ์ุลาว ซึ่งประวัติความเป็นมาของหมู่บ้านนั้นเป็นการตั้งถิ่นฐานโดยการโยกย้ายประชากรมาจากกรุงเวียงจันทร์ ประเทศลาวโดยตรง เรียกได้ว่าเป็นเขตพื้นที่ลาวแท้ๆ เลยทีเดียว การลงพื้นที่ครั้งนี้ถือว่าคุ้มค่าเป็นอย่างมาก ได้รับการตอบรับและการต้อนรับจากพ่อ แม่ พี่น้อง ในหมู่บ้านเป็นอย่างดี เป็นการสนทนากลุ่มอย่างเข้มข้นเพราะทุกคนพร้อมให้ข้อมูลเชิงลึกอย่างละเอียด ทำให้ทีมงานสามารถเก็บประเด็นที่เราต้องการได้อย่างครบถ้วน Full Album : https://www.flickr.com/photos/62606296@N04/sets/72157649823506255/

16 ธ.ค. 57 เก็บข้อมูลลายผ้าทอมือ เขต อ.ปรางค์กู่

17 Dec
15863221029_1843c38f33_z

ช่วงนี้เป็นวันหยุดเนื่องจากเป็นช่วงของการแข่งขันกีฬาบุคคลากรมหาวิทยาลัยราชภัฏ ในภาคอีสานตอนล่าง ทำให้บุคลากรเกือบทั้งหมดเดินทางไปแข่งขั้น เชียร์กีฬา กันที่จังหวัดมหาสารคามกันเกือบหมด ทำให้พอมีเวลาจัดการลงพื้นที่ เก็บข้อมูลการวิจัยเกี่ยวกับลายผ้าทอมือพื้นเมืองกันอีกครั้ง เราเลือกพื้นที่ในการลงเก็บข้อมูลโดยพิจารณาจากรายชื่อวิสหกิจชุมชน (SME) ที่ดำเนินงานเกี่ยวกับการทอผ้าไหมเป็นหลัก ซึ่งกระจายอยู่ในทุกอำเภอของจังหวัดศรีสะเกษ แต่วันนี้เราเลือกพื้นที่ที่ทีมวิจัยเองคุ้ยเคยก่อน คือ อำเภอปรางค์กู่ ซึ่งในเขตอำเภอปรางค์กู่เองมีอยู่หลายหมู่บ้านที่มีชื่อเสียงเกี่ยวกับการทอผ้าไหม และการออกแบบลวดลายในการทอ ไม่ว่าจะเป็นลายผ้ามัดหมี่ ลายผ้ายกดอก เป็นต้น วันนี้เราพบลายผ้าหลายลายที่น่าสนใจ ตลอดจนได้รับความรู้ใหม่ๆ เกี่ยวกับการทอผ้าไหม การออกแบบลวดลาย จากการสัมภาษณ์ประธานกลุ่มแม่บ้านหลายๆ ที่ เราพบการออกแบบลวดลายผ้ามัดหมี่ที่น่าสนใจหลายลายเช่น ลายปราสาทปรางค์กู่ ซึ่งออกแบบโดยกลุ่มแม่บ้านใน บ้านกู่ หมู่ที่ 1 ซึ่งอยู่ใกล้กับปราสาทปรางค์กู่ จึงได้นำตัวปรางสาทปรางค์กู่ มาออกแบบเป็นลวดลายบนผ้าไหมมัดหมี่ Full Album : https://www.flickr.com/photos/62606296@N04/sets/72157649393693218/

28 เม.ย. 57 เรือมมะม็วด หรือ รำแม่มด บ้านใจดี อ.ขุขันธุ์

12 May
14062220421_c04facf3e4_z

  เราได้รับการประสานงานจากคนในพื้นที่ว่าวันที่ 28 เม.ย. จะมีการจัดพีธีการรำแม่มดในพื้นที่ บ้านใจดี อำเภอขุขันธ์ุ คณะผู้วิจัยในโครงการวิจัยภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านการดูแลรักษาสุขภาพในสี่กลุ่มชาติพันธุ์ จังหวัดศรีสะเกษ เลยทำการลงพื้นที่เพื่อสังเกตุการณ์อย่างใกล้ชิด รำแม่มด หรือเรือมมะม็วด ของชาติพันธุ์เขมร เป็นการประกอบพิธีกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับความเชื่อในการรักษา หรือขจัดปัดเป่าโรคภัยไข้เจ็บให้แก่ผู้ป่วย ซึ่งกระบวนการจะคล้ายกับผีฟ้า ของทางชาติพันธุ์ลาว เริ่มต้นจากการที่ผู้ป่วย หรือผู้ที่เกิดอาการเจ็บไข้ ไปดูหรือวิเคราะห์หาที่มาของอาการเจ็บไข้ กับหมอมอ, แม่ครู หรือที่เรียกกันว่า ดูมอ ซึ่งถ้าหากทางหมอมอบอกว่าที่มาของการเจ็บไข้นั้นเกิดจากสาเหตุที่เหนือธรรมชาติ ก็ให้ทำการบนบานสานกล่าวเพื่อขอให้หายจากอาการเจ็บไข้ เมื่อผู้ที่เจ็บไข้ มีอาการดีขึ้นแล้ว จึงเริ่มจัดพิธีกรรมเรือมมะม็วด เพื่อเป็นการแก้การบนบาน วันที่คณะวิจัยลงไปสังเกตุการณ์ที่บ้านใจดี ผู้ป่วยที่เป็นผู้จัดพิธีนั้นเกิดอาการเจ็บหลังอย่างรุนแรง ไปหาหมอแผนปัจจุบันมาหลายต่อหลายที่ ปรากฏว่าไม่สามารถรักษาให้หาย หรือบรรเทาอาการให้ดีขึ้นได้ ผู้ป่วยจึงตัดสินในไปดูมอ และเกิดการบนบานเกิดขึ้น จากการสังเกตุการณ์ของคณะผู้วิจัยพบว่า ชาวบ้านในชุมชนบ้านในดีซึ่งเป็นชุมชนของกลุ่มชาติพันธุ์เขมร มีความเชื่ออย่างเหนียวเน่นอยากมากเกี่ยวกับการรักษาเยียวยาโรคภัยด้วยการประกอบพิธีกรรมเรือมมะม็วด … Read More »

วิดีโอลำผีฟ้า บ้านดอนหลี่ อ.ปรางค์กู่ จ.ศรีสะเกษ

7 May
Screen Shot 2558-02-05 at 9.07.14 AM

ลำผีฟ้า บ้านดอนหลี่ อ.ปรางค์กู่ จ.ศรีสะเกษ from Phisan Shukkhi on Vimeo. หลังจากลงพื้นี่บ้านดอนหลี่ อ.ปรางค์กู่ จ.ศรีสะเกษ เพื่อเก็บขอมูล ถ่ายทำวิดีโอ การประกอบพิธี ตลอดทั้งการสัมภาษณ์แม่ครู ทีมงานรืบนำเอาวิดีโอทั้งหมดมาประมวลผล เพื่อทำการตัดต่อ เรียบเรียง ให้เป็นเรื่องราวในประเด็นของการวิจัยให้ครบถ้วน โดยการตัดต่อ เราใช้โปรแกรมที่ง่ายที่สุด คือ โปรแกรม iMovie ทำการตัดต่อออกมา ผลที่ได้น่าพอใจมาก และเลือกที่จะ Upload เข้าไปไว้ใน Vimeo เพื่อให้สามารถดูผ่านอินเตอร์เน็ตในความระเอียดแบบ HD ได้

18 มี.ค. 57 รำผีฟ้า บ้านดอนหลี่ ปรางค์กู่

18 Mar
13244689733_5c43bfc7dc_z

เราได้มีโอกาสเข้าไปนั่งสั่งเกตุการณ์ การดำเนินพิธีการรำผีฟ้า อย่างใกล้ชิดเนื่องจากสถานที่ในการจัดงาน เป็นลานโล่งข้างบ้านพ่อ ที่บ้านดอนหลี่ อำเภอปรางกู่นี่เอง นางรำผีฟ้าเอง ก็ไม่ใช่ใครอื่น เป็นส่วนมาก็มาจากบ้านดอนหลี่นี่เอง ทำให้ง่ายต่อการหาข้อมูล และเข้าไปสังเกตุการณ์อย่างใกล้ชิดได้ตลอดเวลา สาเหตุของการจัดพิธีการรำผีฟ้าในครั้งนี้ เนื่องจาก ยายในหมู่บ้าน เกิดอาการเจ็บป่วย ซึ่งเดินทางไปตรวจร่างกายกับแพทย์แผนปัจจุบันที่โรงพยาบาลประจำจังหวัดศรีสะเกษ พบว่า เป็นมะเร็งลำไส้ ต้องทำการผ่าตัดลำไส้อย่างเร่งด่วน ส่วนตัวยายเองหลังจากผ่าตัดแล้วก็นอนเจ็บอยู่หลายเดือน ญาติพากันเป็นห่วงเลยพากันไปบนบานผีฟ้าให้ช่วยปกปักรักษา และดลบันดาลให้ยายอาการดีขึ้น ซึ่งตัวยายเอง ยายก็ถือและบูชาผีฟ้าอยู่แล้วเช่นกัน จึงไม่ใช้เรื่องแปลงที่ทางญาติจะหันไปพึ่งพาผีฟ้า สาเหตุนี้เองที่เป็นที่มาของการจัดพิธีกรรมการรำผีฟ้าในครั้งนี้ สำหรับทีมวิจัยได้รับทราบข่าวจากผู้ใช้ข้อมูลในพื้นที่ จึงได้วางแผนในการเก็บข้อมูลเบื้องต้น โดยจะยังไม่มีการลงลึกในรายละเอียดเนื่องจากไม่ต้องการให้กระทบต่อการจัดพีธีของชาวบ้าน โดยการลงพื้นที่ครั้งนี้เพื่อสังเกตุการณ์เป็นหลัก คือ การเข้าไปบันทึกลายละเอียดสิ่งของที่ใช้ในการประกอบพิธีกรรม การเข้าไปสังเกตุจดบันทึกว่ามีใครบ้างที่เข้ามาร่วมเป็นร่างทรงผีฟ้าในการประกอบพิธีในครั้งนี้ มาจากบ้านดอนหลี่กี่คน และมาจากบ้านอื่นกี่คน ถ่ายภาพนิ่ง บันทึกวิดีโอการประกอบพิธีกรรมในครั้งที่ให้ได้รายละเอียดทั้งหมด   แต่ก็นับว่าเป็นเรื่องยากนำหลับการสังเกตุการณ์ในครั้งนี้เพราะการประกอบพิธีกรรม ใช้เวลายาวนาน … Read More »

กลุ่มแม่บ้านเกษตรกรบ้านไฮเลิง หมู่ 3

11 Mar
13058996173_62b50c4690_z

วันนี้ตัดสินใจลงพื้นที่ในลักษณะการสำรวจข้อมูลเบื้องต้นอีกครั้ง เนื่องจากยังมีความรู้บางอย่างที่เราเองยังไม่เข้าใจกระจ่างนัก เลยต้องลงพื้นที่ไปหาผู้มีความรู้ด้านการทอผ้าอย่างจำเพาะเจาะจง เพื่อขอความรู้และข้อมูลเพิ่มเติมกันอีกรอบก่อน เพื่อกลับมาตัดสินใจในการพัฒนาเครื่องมือเก็บข้อมูล และทบทวนการออกแบบระบบสารสนเทศกันอีกรอบ เราตัดสินในเลือกพื้นที่บ้านไฮเลิง ต.สำโรงปราสาท อ.ปรางค์กู่ จ.ศรีสะเกษ บ้านแม่กำนัน เนื่องจากเป็นแม่ของพี่หน่อม คนในราชภัฏศรีสะเกษ ซึ่งทำให้ง่ายในการติดต่อสื่อสาร และที่สำคัญแม่เป็นผู้มีความรู้ความสามารถในการพัฒนาลวดลายผ้ามัดหมี่ ลวดลายสร้างสรรรค์ ฝีมือขั้นเซียนระดับประเทศ การลงพื้นที่คร้ังนี้ได้ข้อมูลหลายๆ อย่าง อาทิ การทอผ้ายก แตกต่างกับการทอผ้าเหยียบอย่างไร คุณภาพของไหม มีผลต่อการทอและความงามของผ้าทออย่างไร โดยไหมที่แม่ใช้ทอในวันนี้เป็นไหมเลี้ยง ที่กลุ่มแม่บ้านให้มาแบบไม่มีค่าใช้จ่าย เป็นไหมเส้นใหญ่ ยากต่อการทอ และผลที่ได้ไม่ค่อยงดงามเท่ากับไหมซื้อ ที่มีคุณภาพดี และเส้นระเอียดกว่ามาก ได้เข้าในลักษณะการรวมตัวของกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ปูลกหม่อน เลี้ยงไหมมากขึ้น ลักษณะการจับกลุ่มรวมตัว การทอและการรับซื้อ แต่ที่น่าตกใจอย่างหนึ่งคือ แม่บอกว่า ช่วงนี้หน้าหมดช่วงการทำนา ชาวบ้านหันมาปลูกพริก … Read More »